مجله توان یاب
شماره ۵۴ زمستان ۱۳۹۳
مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد در فعالیت سی ساله اش شاهد حضور مدیران عامل زیادی بوده که هر در دوره مدیریت خود نقشهای ارزندهای در پیشبرد فعالیتهای این مرکز داشته اند مدیر عامل کنونی مجتمع صدیقه اکبری است. او که ۵ سال است در این سمت فعالیت میکند از اولین کسانی است که در گروه همیاری بانوان از بیست سال قبل، با مجتمع رعد شروع به همکاری کرده است مدیر عامل کنونی رعد معمار داخلی و نقاش است اما او بیشترین فعالیت خود را معطوف به خدمت رسانی به افراد دارای معلولیت در مجتمع رعد کرده است.
خانم اکبری، لطفاً در ابتدای گفتگو خودتان را بیشتر معرفی کنید.
صدیقه ،اکبری مدیر عامل مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد هستم و مدت ۵ سال است که در این سمت مشغول به فعالیتم من رشته زبان انگلیسی را در ایران و رشته معماری داخلی را در لندن خوانده ام. علاوه بر آن نقاش هم هستم و به این کار علاقه زیادی دارم. البته من در رشته تحصیلی خودم فعالیتی نداشتم ولی از حدود بیست سال پیش که توسط یکی از دوستان با مرکز رعد آشنا شدم ، همکاری ام را با این مرکز با عضویت در گروه بانوان همیار شروع کردم. این گروه در آن زمان گروهی اندک از بانوان خیری که هم جمع شده و می خواستند در جهت اهداف مجتمع رعد فعالیت کنند. در آن زمان خانم ها توحیدی رضیه ،رسولیان ،عمرانی منصوریان من و خواهرم گروه بانوان را تشکیل میدادیم در آن زمان آقای منصوریان مدیریت این مرکز را به عهده داشتند و همسر ایشان فاطمه فرهنگ خواه نیز مسئول گروه بانوان بودند. پس از مدتی آقای منصوریان از من خواستند که مسئولیت گروه بانوان را برعهده بگیرم و من هم با اینکه هیچگونه تجربه ای در این زمینه نداشتم قبول کردم. روزی که به اینجا آمدم، فکر نمی کردم زمانی این مرکز چنین گسترش و وسعتی پیدا کند و من مدیر عامل آن شوم در آن زمان فقط یک اتاق داشتیم که پرده ای در آن زده بودیم این طرف پرده ما کار میکردیم و پشت پرده ،هم کلاسهای موتور پیچی (سیم پیچی موتور و تعمیر لوازم خانگی برگزار میشد به هر حال مرکز این گونه شروع به کار کرد و با کمک گروه بانوان و بعد از آن گروه جوانان و کمک خیرین کم کم توسعه یافت.
در مورد گروه بانوان همیار رعد بیشتر توضیح دهید؟
همان طور که گفتم گروه بانوان با تعداد انگشت شماری از بانوان خیر و در همان شرایطی که فقط یک اتاق در طبقه اول داشتیم شروع به کار کرد. اولین بازارچه را گروه بانوان در همان طبقه اول برگزار کردند با برگزاری بازارچه ها، جشنواره ها و حضور در نمایشگاه ها کم کم کمکهای مردمی به طرف رعد جلب شد و این کمکها نقش مهمی در تکمیل ساختمان فعلی داشت. کسانی که در ساختن این ساختمان مشارکت داشتند مهندسینی بودند که یا عضو هیات مدیره رعد و یا از دوستان آنها بودند. وقتی ساختن این ساختمان شروع شد از نقشه کشی و معماری آن تا تهیه انواع و اقسام لوازم و تجهیزات ساختمانی مورد نیاز به رایگان و توسط افراد خیر و در راه رضای خدا تامین میشد. تقریبا هر طبقه این ساختمان در یک سال ساخته شد و با هر بازارچه ای که برگزار میکردیم، یا یک اتاق به این مرکز اضافه میشد یا کف آن موزائیک میشد و یا قسمتی از ساختمان رنگ میشد. در آن زمان فعالیت گروه بانوان بسیار موثر و حیاتی بود. الگوی این گروه در آن زمان، مجتمع سالمندان کهریزک بود. چون فردی که به تشکیل این گروه در رعد کمک کرد، کسی بود که قبلا در کهریزک چنین فعالیتهایی را تجربه کرده بود او به ما یاد داد که چگونه برای مرکز درآمدزایی کنیم . همه خانمهایی که در گروه بانوان مشغول به فعالیتند بسیار دلسوز و توانا هستند و نقش مادری را برای رعد بازی می کنند. همه آنها به نوعی مدیر هستند و همه چیز را به خوبی برنامه ریزی میکنند و دقت دارند که حیف و میلی صورت نگیرد. من به مدت ده سال مدیرگروه بانوان بودم و همیشه سعی کرده ام کارگروهی را تقویت کنم چون خیراتی که در کار گروهی و با همدلی اعضای آن و با یک هدف واحد به دست می آید، بسیار پربرک رکت است.
گروه جوانان رعد هم یکی از استوانههای موثر رعد هستند در مورد این گروه هم برایمان بگویید؟
گروه جوانان یک سال بعد از گروه بانوان ک شروع به کار کردند این جوانان نیز با غـ تعداد اندکی که بیشترشان فرزندان از اعضای هیات مدیره و گروه بانوان بودند. تشکیل شد آنها در سالهای اول تشکیل دی گروه نمیدانستند که چه کارهایی را گـ میتوانند انجام دهند ولی هر چه گذشت بو تعداد اعضایشان و فعالیتشان افزایش و یافت و پیشرفت آنها حتی نسبت به گروه است بانوان با شیب بیشتری جلو رفت در اوایل که آقای محمود توسلی مسئول گروه جوانان فصـ بودند. در آن زمان تعدادشان از ده دوازده جـ نفر بیشتر نبود. بعد از آن خانم نجفی زاده انج مسوولیت این گروه را برعهده گرفتند و سپس پسر من ، رحمان علاقمند که از از بچگی با رعد بزرگ شده بود و به این مرکز علاقه داشت مدیر این گروه شد شیـ به مرور تعداد جوانانی که به این گروه بود پیوستند افزایش یافت و با افزایش اعضاء اع ایده های نوینی مطرح شدند. گروه جوانان ایده هایی نو و بلند پروازانه ای را به اجرا گذاشتند که یکی از آنها حراج آثار هنری بود که نتیجه خوبی هم داشت . حسن بزرگی که این گروه دارند این است که خیلی جسوارنه فکر و عمل می.کنند . پول برای آنان مثل گروه بانوان خیلی معنیدار نیست. به عبارتی آنها به راحتی پول خرج میکنند ولی بالاتر از آن را در می.آورند ولی گروه بانوان برای هر خرجی بسیار دقت و حساب و کتاب می کنند در هزینه ها بسیار صرفه جویی جو کنند. همان طوری که هر مادری و هر خانم خانه ای سعی میکند از حیف و میل جلوگیری کند. گروه جوانان برنامهریزی دقیقی دارند و فعالیتشان را به صورت تخصصی و حرفهای مدیریت میکنند. آنها یک گروه بندی تخصصی و حرفه ای ایجاد کرده و مسئولیتها را بین خود تقسیم کرده اند. شاید علت موفقیت آنها نیز همین است.
برای مثال اولین جشنواره های غذا توسط گروه بانوان در حد محدودی انجام میشد. در آن زمان هر کدام از بانوان غذایی درست میکرد و در جشنواره غذا به فروش میرساند. البته این فعالیت بسیار موثر بود اما درآمدی کم و سودآوری داشت. بعد از آن تجربه گروه به این نتیجه رسید که بهتر است در محل رعد غذا پخته شود که این اقدام باعث شد درآمد بهتری حاصل شود ولی بازهم این مبالغ خیلی چشمگیر نبودند. وقتی گروه جوانان با گروه بانوان همفکری کردند پیشنهاد دادند به جای این که همه غذاها توسط بانوان تهیه شود مقداری نیز از رستورانها خریداری و عرضه شوند. در ضمن پیشنهاد جذب اسپانسر را هم دادند تا آن زمان گروه بانوان اسپانسر گرفتن را در وسعت زیاد تجربه نکرده بودند ولی گروه جوانان به کارخانجات و شرکتهای مختلف سر می زدند و اسپانسرهای خیلی خوبی جذب میکردند. که این اسپانسرها در جشنواره های غذا فعالیت گسترده ای دارند در حال حاضر جشنواره غذا به صورت خیلی گسترده ای انجام میشود و درآمد خوبی دارد. مثال دیگر این که ما قبلا در جشنواره های غذا از بازدیدکنندگان ورودیه نمیگرفتیم چون فکر میکردیم در این صورت مردم شرکت نمیکنند ولی گروه جوانان معتقد بودند که باید ورودیه گرفته شود چون اعتقاد داشتند کسانی که با هدف کمک به رعد در جشنواره غذا شرکت میکنند از پرداخت ورودیه دریغ نمیکنند. این کار انجام شد و از این طرق درآمد قابل توجهی به دست آمد. باید گفت تفاوتهایی که بین این دو گروه وجود دارد تفاوت بین دو نسل است. من ایده های گروه جوانان را قبول دارم و در خیلی از کارها با آنها مشورت میکنم و میبینم که چه ایده های نو و قشنگی دارند. مثال دیگر این که در مناسبتهای خاص مثل جشنواره ها و بازارچه ها گروه جوانان چندین نفر را مسئول عضوگیری از شرکت کنندگان میکنند البته گروه بانوان نیز میزی و فردی را به عضوگیری اختصاص میدهند که از افراد علاقمند ثبت نام میکنند ولی گروه جوانان که در بین جمعیت میچرخند و عضوگیری می کنند بیشتر به نتیجه میرسند. البته در طول این سالها همیشه درآمد اصلی رعد مربوط به فعالیتهای گروه بانوان بوده است ولی حدود یک سال و نیم است که درآمد گروه جوانان بالاتر رفته است که من فکر میکنم به خاطر برنامه ریزی دقیق این گروه است. به هر حال این دو گروه ارتباط بسیار خوبی با هم دارند و هر کدام به مثابه یک بازوی قوی برای موسسه رعد عمل ميکنند.
در مورد واحد آموزش موسسه رعد برایمان بگویید؟
هدف از تاسیس مجتمع رعد از ابتداء آموزش مهارت به معلولان جنگی بود تا این افراد حرفه ای یاد بگیرند و مشغول به کار شوند این فعالیت آموزشی ابتدا در محیط هایسی کوچکتری آغاز شد اما با گسترش فعالیتها مکان وسیع تر و مناسب تری نیاز بود زمین فعلی را آموزش و پرورش در اختیار گذاشت و آموزشها از یک اتاق شروع شدند. به تدریج با کمک خیرین و گروه های بانوان و جوانان طبقه اول و زیرزمین این ساختمان تکمیل شد. در آن زمان طبقه اول به آموزش اختصاص یافت. البته اگر بازارچه یا جشنواره ای هم داشتیم در همان طبقه اول در راهروها و اطاق ها برگزار میکردیم وقتی طبقه دوم توسط چندین مهندس نیکوکار تکمیل شد طبقه اول به واحد آموزش اختصاص داده شد و در کنار آن واحدهای فیزیوتراپی کاردرمانی و گفتار درمانی و روانشناسی و مددکاری هم راه اندازی شدند. طبقه دوم این ساختمان پس از تکمیل به فعالیتهای ستادی اختصاص یافت که شامل دفتر مدیریت گروه بانوان ، گروه جوانان ، روابط عمومی و دفتر کارآفرینی و اشتغال است.
از اهداف اولیه رعد ، آموزش منجر به اشتغال بود اما ایجاد اشتغال تا سالها به صورت سنتی پیش میرفت که اخیرا با راه اندازی دفتر کارآفرینی و اشتغال این فعالیت حرفه ای تر شد. این ادعا درست است؟
بله دقیقا همین طور است. دفتر کارآفرینی مرکز رعد حدود یک سال است که فعالیت خود را شروع کرده است. این دفتر اولین مرکز کارآفرینی و اشتغال مخصوص افراد دارای معلولیت است. نقص بزرگ کار ما این بود که به توانیابان آموزش میدادیم ولی گروه کمی به بچه ها به اشتغال می رسیدند. عده ای از این کارآموزان توقعاتی داشتند که کارفرما نمی توانست برآورده کند و عده ای هم به آن درجه از مهارت حرفه ای نرسیده بودند که بتوانند وارد محیط کار شوند. گروهی هم بودند. که با وجود داشتن مهارتهای حرفه ای ، مشکلات شخصیتی داشتند چون در خانواده طوری با آنان رفتار شده بود که آمادگی رفتن سرکار و حضور در کنار افراد تندرست را .نداشتند ادعاه می کنیم که بیش از ۵ هزار نفر کارآموخته داریم ولی از این تعداد تنها ده تا پانزده درصد به کار مشغول شده اند و این نشان دهنده یک نقص بزرگ بود. بنابراین ایجاد یک دفتر کارآفرینی و اشتغال مختص افراد دارای معلولیت یک ضرورت بود. این دفتر در اولین اقدامش یک بانک اطلاعاتی از کارآموزان این مرکز و دیگر افراد دارای معلولیت و حتی دانشجویانی که در مرکز علمی کاربری رعد درس می خوانند. و جویای کارند تهیه کرد کارکنان این دفتر با همکاری روانشناس مرکز با افرادی که در سایت کار آفرینی ثبت نام کرده و رزومه پر کرده اند، مصاحبه می کنند و تواناییها و استعدادهای هر کدام را مشخص مینمایند و آنها را به کارفرمایان و کارآفرینان داوطلب معرفی میکنند. اخیرا کنفرانسی یا عنوان کارآفرینی اجتماعی در حوزه معلولیت با همکاری
این دفتر در مرکز رعد برگزار شد که بسیار مورد توجه قرار گرفت و بسیار 1 مقید بود. امیدواریم در آینده این دفتر در اشتغال افراد دارای معلولیت موفق باشد.
مجتمع رعد مراکزی در سایر شهرهای ایران هم دارد ارتباط این مراکز با رعد مرکز چگونه است؟
در مجتمع رعد دفتری به نام دفتر مراکز وجود دارد که وقتی افرادی بخواهند مرکزی مشابه رعد را در جای دیگری از تاسیس کنند به این دفتر مراجعه ز می.کنند از طرف این دفتر افرادی به آن محل میروند محل را میبینند و با ک علاقمندان به تاسیس مرکز آشنا میشوند. در این ارتباطات افراد خیر شناسایی را میشوند و هیات امنا و سپس هیات مدیره زا آن مرکز تشکیل میشود. به این ترتیب مرکزی در آن شهر تاسیس میشود . که از ابتدا ، فعالیتش اصولی و مطمئن بوده است. این روش بهتر از این است که ابتدا پولی جمع آوری شود و مرکزی راه بیفتد ولی بعد نتواند مخارج سالیانه اش را تامین کند وقتی هیات امنا و هیات مدیره به وجود بیایند. آنها خودشان افراد خیر را پیدا میکنند و مرکز را با کمک آنها راه اندازی میکنند راه اندازی چنین مراکزی هزینه بسیار بالایی دارد و چنانچه با برنامه ریزی شروع نشود با مشکلات زیادی در ادامه فعالیت روبرو میشوند. هدف دفتر مراکز در مجتمع رعد، این است که وقتی مرکزی میخواهد در جایی یا در شهری راه اندازی شود کمکهای اولیه و توصیه های لازم را به آنها بدهد. در حال حاضر حدود ۱۵ مرکز راه انداری شده است و در شرف تاسیس چند مرکز نیز هستیم مثل مرکز آمل بابل، گیلان و کرمانشاه و اخیرا خانمی ابراز تمایل کرد که در ارومیه چنین مرکزی تاسیس کند همه این پیشنهادات به دفتر مراکز ارجاع میشوند و طبق اصول کارها پیش می روند.
چالشهایی که رعد در این سالها با آن روبرو بوده شامل چه چیزهایی بوده است؟
گاهی یک سری مسایلی پیش می آید که رعد ناخواسته درگیر آنها میشود. مثلاً هر موقع که یک واقعه یا بلای طبیعی مثل سیل با زلزله اتفاق می افتد. بدون اینکه رعد فراخوان داده باشد و اعلام آمادگی کرده باشد، کمکهای مردمی به این مرکز سرازیر میشود و این به دلیل اعتمادی است که مردم به رعد دارند ما هرچه داریم از اعتماد ، مردم است. در زلزله بم و یا آذربایجان پس از اینکه از طریق صداوسیما اقلام مورد نیاز اعلام شدند مقادیر زیادی از این اجناس و اقلام توسط مردم به این مرکز فرستاده شد. در راهروها و اتاقها جای راه رفتن نبود. وقتی با حجم بالای این کمکها روبرو شدیم به ناچار اعلام کردیم که حاضریم این کمکها را جمع آوری کرده و به مقصد برسانیم. مجبور شدیم اجناس اهدایی را جداسازی با کرده و با کمک گروه بانوان و جوانان و مسئول روابط عمومی رعد، این اجناس را به مناطق زلزله زده انتقال دهیم در زلزله آذربایجان مقادیری پول هم از طرف مردم و خیریه های دیگر در اختیار ما قرار بود .گرفتند این پولها جمع شدند و با حضور نمایندگان سایر خیریهها، یک مدیریت بحران شکل گرفت و این مبالغ در جهت ساختمان سازی در مناطق آسیب دیده سرمایه گذاری شدند. حدود سی خانه در این مناطق ساخته شد و کمیته امداد امام خمینی(ره) نیز به مرکز رعد لوح تقدیر داد دولت نیز متوجه شد که مراکزی مثل رعد چقدر می توانند در چنین شرایطی کمک کنند. البته ما حاضر نشدیم در کلیه این فعالیت ها نامی از رعد برده نشود چون این فعالیتها نتیجه کمکهای مردم و مراکز خیریه مختلفی بود. به هر حال چنین کارهایی جزو وظایف رعد نیست و بار اضافه ای است که در مواقع بحرانی بر دوش مرکز قرار میگیرد و این به خاطر اعتماد و اقبال مردم به رعد است.
از نظر شما به عنوان مدیر عامل رعد. برنامه آینده این موسسه چیست؟
بیشتر توجهمان را روی کارافرینی و اشتغال برای افراد دارای معلولیت گذاشته ایم از طرف دیگر مرکز آموزش علمی کاربردی رعد را در طبقه بالا داریم که چند سالی است که در جهت ارتقای علمی معلولان تاسیس شده است. امسال اولین سری فارغ التحصیلان این مرکز را خواهیم داشت. تاسیس این مرکز یکی از کارهای مثبت رعد بوده است چون خیلی از توانیابان علاقمند به ادامه تحصیل هستند ولی بسیاری از مراکز علمی و دانشگاههای ما جهت حضور این افراد مناسب سازی شده نیستند. این افراد میتوانند در این مرکز ثبت نام کرده و در رشته های ارایه شده مشغول تحصیل شوند. امیدواریم بتوانیم مرکز علمی و کاربردی رعد را گسترش دهیم و تعداد بیشتری از این عزیزان را در این مرکز داشته باشیم.
آخرین سخن شما.
امیدوارم که در آینده در تمام مراکز استانها یک مرکز رعد داشته باشیم و افراد بیشتری از مردم به ما بپیوندند تا بتوانیم امکانات بیشتری را برای افراد دارای معلولیت فراهم کنیم.